Kurumsal Yönetim nedir?

Kurumsal Yönetim, bir şirketin, hak sahipleri ve kamuoyunun menfaatlerine zarar vermeyecek şekilde, mali kaynakları ve insan kaynaklarını kendine çekmesini, verimli çalışmasını ve bu sayede de hissedarları için uzun dönemde ekonomik kazanç yaratarak istikrar sağlamasını mümkün kılan kanun, yönetmelik ve gönüllü özel sektör uygulamaları bileşimidir.(Ira M. Millstein)

Kurumsal Yönetim İlkeleri nedir?

Kurumsal yönetimle ilgili düzenlemeler dört temel ilkeye odaklanmaktadır: Adillik, Şeffaflık, Hesap verebilirlik ve Sorumluluk.

Adillik ilkesi, şirket yönetiminin bütün hak sahiplerine karşı eşit davranmasının ifadesidir. Bu ilke, azınlık hissedarlar ve yabancı ortaklar da dahil olmak üzere hissedar haklarının korunmasını ve yapılan sözleşmelerin uygulanmasını ifade etmektedir.

Şeffaflık ilkesi, şirketin kamuoyu ile doğru, açık ve karşılaştırılabilir bilgi paylaşımını gerektirmektedir.

Hesap verebilirlik ilkesi, yönetim kurulunun tepe yönetim performansını bağımsız bir şekilde izlemesini ve tepe yöneticilerin hissedarlara karşı hesap verebilirliğinin temin edilmesini gerektirmektedir.

Sorumluluk ilkesi, şirketlerin hissedarları için değer yaratırken toplumsal değerleri yansıtan kanun ve düzenlemelere uyum gösterecek şekilde faaliyet göstermesini ifade etmektedir.

Kurumsal Yönetim konusunda dünyada öncü kuruluşlar hangileridir?

OECD 1999 yılında kurumsal yönetim ilkelerini yayımlayarak bu konuda lider örgüt olarak üye ve üye olmayan ülkelerde çalışmalarını sürdürmektedir. Dünya Bankası ve OECD temsilcilerinin katılımları ile oluşturulan Global Kurumsal Yönetim Forumu (GCGF), Avrupa Kurumsal Yönetim Enstitüsü (ECGI) öncü kuruluşlar olarak yer almaktadır.

SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri nedir?

Sermaye Piyasası Kurulu, dünyadaki uygulamalara paralel olarak, başta halka açık şirketler olmak üzere, özel sektör ve kamuda faaliyet gösteren tüm anonim şirketler tarafından uygulanabilecek kurumsal yönetim ilkelerini belirlemiştir. Temmuz 2003 tarihinde yayımlanan ilkeler daha sonra Şubat 2005 tarihinde revize edilmiştir.

İlkelerin hazırlanmasında birçok ülkenin düzenlemeleri incelenmiş, başta OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri olmak üzere dünyada benimsenmiş ve tavsiye edilen genel esaslar “uygula, uygulamıyorsan açıkla” prensibi ile hayata geçirilmiştir.

OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri nedir?

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Konseyi tarafından ulusal hükümetler, ilgili uluslararası kuruluşlar ve özel sektör ile birlikte 1999 yılında hazırlanarak yayımlanan Kurumsal Yönetim İlkeleri bir dizi standart ve yol gösterici prensibi kapsamaktadır. İlkeler bağlayıcı olmamakla birlikte hükümet ve şirketlerin kendi yönetim anlayışlarını gözden geçirmeleri ve belirlenen standartları hayata geçirmeleri konusunda önemli bir rehberdir. Çalışmanın önsözünde “one size does not fit all” prensibiyle ülkelerin kendilerine uygun kodları hazırlamaları önerilmiştir.

Sarbanes&Oxley nedir?

ABD’de Enron, Wordlcom gibi büyük şirket skandallarının hissedarlarda muhasebe ve şirket açıklamalarına bir güvensizlik yaratması üzerine özellikle bu konularda iyileştime sağlamak üzere “Halka Açık Şirketler Muhasebe Reformu ve Yatırımcıyı Koruma Yasası” diğer adıyla Sarbanes&Oxley Yasası 30 Temmuz 2002’de yürürlüğe konuldu. Şirketlerin finansal raporlamaları üzerindeki kontrollerin iyileştirilmesini amaçlayan ve etkin kurumsal yönetimi destekleyen yasa, ABD’de borsalarda işlem gören şirketlerin tamamını kapsamaktadır.

Kurumsal yönetim neden gereklidir?

Kurumsal yönetim, sermaye piyasalarının küresel bir konuma ulaşmasına paralel olarak, kuruluşların kaynaklarını etkin bir biçimde kullanmalarını ve sürdürülebilirliklerini farklı çıkarların dengeli bir şekilde şirket stratejilerine yansıtılması yoluyla sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. Kurumsal yönetim çalışanlar arasındaki amaç birliği kavramı diğer menfaat sahiplerini de kapsayacak şekilde genişleterek, yönetim performansının objektif olarak izlendiği sistemleri oluşturmakta ve performans artışına olanak sağlamak amacındadır.

Bu konuda daha ayrıntılı bilgi için;

http://www.tkyd.org/docs/nedirbukurumsalyonetim.pdf

Türkiye’de hangi Kurumsal Yönetim İlkeleri yayımlanmıştır?

TÜSİAD Kurumsal Yönetim Çalışma Grubu tarafından hazırlanan en iyi uygulama kodu 2002 yılında yayımlandı. Ardından 2003 yılında Sermaye Piyasası Kurumsal Yönetim İlkeleri açıklandı. OECD tarafından 2004 yılında revize edilen çalışma Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği tarafından dilimize çevrilerek dağıtımı sağlandı. Tüm bu yayınları www.tkyd.org adresindeki TKYD web sitesinin Kütüphane bölümünde bulabilirsiniz.

Kurumsal Yönetim Uyum Raporu nedir?

Sermaye Piyasası Kurulu tarafından hazırlanan ve tüm borsa şirketlerinin faaliyet raporlarında ayrı bir bölüm olarak yer alması gereken 27 ana başlıktan oluşan bir rapordur. Bu raporda SPK Kurumsal Yönetim İlkelerinde yer alan prensiplerden şirketçe uyulanlar ve uyulmayanlar belirtilecek, uyulmayanlar hakkında uymama gerekçeleri ile bu ilkelere tam olarak uymama dolayısıyla meydana gelen çıkar çalışmalarıyla ilgili bilgiler açıklanacaktır.

Kurumsal Yönetim Uyum Raporu hazırlarken nelere dikkat etmeliyiz?

Kurumsal Yönetim Raporu’nun Sermaye Piyasası Kurulu Kurumsal Yönetim İlkeleri referans alınarak hazırlanması önerilmektedir. Raporda uyulan ilkelerin ve uyulamaması durumundaki nedenlerin rapor formatında yer alması amaçlanmaktadır. Bu raporda yer alacak bilgilerin şirket ile ilgili uygulamaları doğru bir şekilde belirtmesi önemlidir; beyanların faaliyet raporuna ek olarak şirket internet sitesinde yer alması önerilen bir uygulamadır.

http://www.tkyd.org/files/downloads/HBO_lib_263888_v7_KY_ilkeleri_makale.pdf adresinde hazırlanma esaslarına ilişkin yapıyı Hergüner Bilgen

Hukuk Bürosu tarafından hazırlanan çalışmada bulabilirsiniz.

Kurumsal Yönetim Derecelendirme Uzmanı olmak için ne yapmak gerekir?

Kurumsal Yönetim Derecelendirme Notunu sadece halka açık şirketler mi alabilir?

Kurumsal Yönetim Derecelendirme Notu’nu isteyen her şirket alabilir. Ancak İMKB’de yer alan Kurumsal Yönetim Endeksi’nde sadece SPK’nın yetkilendirdiği Kurumsal Yönetim Derecelendirme şirketlerinden geçer not almış borsaya kote şirketler yer alabilir.

Yönetim Kurulu Üyeliği kriterleri nelerdir?

• Yönetim kurulu üyeliğine prensip olarak, yüksek bilgi ve beceri düzeyine sahip, nitelikli, belli bir tecrübe ve geçmişe sahip olan kişiler aday gösterilir ve seçilir.
  
• Sermaye piyasası mevzuatı, sigortacılık mevzuatı, bankacılık mevzuatı, kara paranın aklanmasının önlenmesine dair mevzuat ile ödünç para verme işleri hakkında mevzuata aykırılıktan ve/veya taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis yahut zimmet, nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları; resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs ya da iştirak suçlarından dolayı hüküm giymiş olanlar yönetim kurulu üyesi olamaz.
  
• Yönetim kurulu üyesi, şirketin faaliyet alanı ve yönetimi konusunda bilgili, özel sektör veya kamuda çalışmak sureti ile deneyim kazanmış, tercihen yüksek öğrenim görmüş nitelikli kişiler arasından seçilir.
  
• Yukarıda belirtilen genel çerçeve içerisinde; yönetim kurulu üyeliği adaylarında ayrıca aranacak asgari nitelikler aşağıda yer almaktadır;
  
  
  • Mali tablo ve raporları okumak ve analiz edebilmek,
  • Şirketin gerek günlük, gerek uzun vadeli işlemlerinde ve tasarruflarında tabi olduğu hukuki düzenlemeler hakkında temel bilgiye sahip olmak,
  • Yönetim kurulunun, ilgili bütçe yılı için öngörülen toplantıların tamamına katılma olanağına ve kararlılığına sahip olmak.

Yönetim Kurulu Üyeliğini geliştirmek için ne gibi programlar düzenlenmektedir?

Günümüzde şirketlerin kurumsal yönetim yapıları yatırımcıların karar kriterleri arasında giderek en üst sıralara yükselmektedir. Bu gelişmeler paralelinde, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de güçlü ve etkili bir yönetim kurulu oluşturulmasını şirket liderlerinin öncelikli gündem maddesi haline getirmiştir.

Mevcut aile şirketi yapısı dikkate alınarak Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği “Aile Şirketlerinde Kurumsal Yönetim ve Yönetim Kurulunun rolü” programını 2004 yılında hayata geçirmiştir. İstanbul merkezli olarak 2 gün süreli programlarda profesyonel yönetici ve işadamları tecrübelerini katılımcılar ile paylaşmaktadır. 

Yeni Türk Ticaret Kanunu kurumsal yönetim açısından ne gibi yenilikler getirmektedir?

Türk Ticaret Kanunu Tasarısı aşağıdaki noktalarda kurumsal yönetim anlayışına katkıda bulunmuştur.

1. SPK’nın düzenlemelerde tekel yetkisi
2. Yönetim Kurulunun yönetim açıklaması
3. Erişim hakkı
4. Şirketler topluluğu
5. Finansal raporlama standartları
6. Denetim
7. Yönetim Kurulu
8. Genel Kurul
9. Pay sahiplerinin korunması

Bu konuda ayrıntılı bilgi için; http://www.tkyd.org/images/basin/UnalTekinalp-Kurumsalyone.jpg adresini ziyaret edebilirsiniz.

TKYD’de hangi çalışma grupları bulunmaktadır? Bu çalışma gruplarına katılım ücretli midir?

 İçerik Geliştirme ve İşbirlikleri Çalışma Grubu , Uzmanlar Forumu ,YOIKK Çalışma Grubu , TTK Çalışma Grubu , Advocacy Çalışma Grubu , Futbol Çalışma Grubu Stratejik Planma Çalışma Grubu bulunmaktadır. İhtiyaçlar doğrultusunda oluşturulan gruplara üyelerimiz katılarak faaliyetlerde bulunabilir.

TKYD hangi kuruluşlarla işbirliği içindedir?

Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği, OECD, UNDP, Hawkamah Institute, KALDER, TÜSİAD, İstanbul Bilgi Üniversitesi, Deloitte, Dünya Gazetesi gibi ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği içerisinde bulunmaktadır.

Kurumsal Yönetim kodlarına nereden ulaşabilirim?

TKYD üyelik koşulları nelerdir?

• Türkiye'de Kurumsal Yönetim konusundaki çalışmalara destek olacak niteliklere sahip gerçek kişi ya da bu niteliklere sahip kurumların temsilcisi gerçek kişi olmak.
• Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak.
• Dernek ödentilerini ödememe nedeni dışında diğer nedenlerden dolayı herhangi bir dernek üyeliğinden sürekli olarak çıkarılmış ve derneklere üye olmaktan yasaklanmış olmamak.
• Özel kanunlarda aksine hüküm bulunmamak koşulu ile Dernekler Kanunu'nun 4. ve 16. maddeleri uyarınca bağlı bulundukları kuruluşlardan izin almak.
• Yüz kızartıcı herhangi bir suçtan dolayı hüküm giymemiş olmak.
  En az üç Dernek üyesince Dernek üyeliğine önerilmiş olmak.
  Dernek üyeliğine giriş ödentisini ödemek.
• 2010 yılı için bir kez ödenecek üye giriş tutarı 750.- YTL, yıllık üyelik tutarı 450.-YTL olarak belirlenmiştir.

Bu konuda ayrıntılı bilgi için http://www.tkyd.org/tr/basvuru.asp linkini ziyaret edebilirsiniz.

---

Aylık haber bültenine üye olmak ücretli midir?

---

Dernek üyelik aidatını ödedim. Makbuzu nasıl alabilirim?

Dernekler Kanunu Kanun No. 5253 Kabul Tarihi: 4.11.2004

MADDE 11. — Dernek gelirleri alındı belgesi ile toplanır ve giderler harcama belgesi ile yapılır. Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile toplanması halinde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer. Alındı belgeleri ve harcama belgelerinin saklama süresi beş yıldır.